Ο Δρ Μακράκης έδωσε πρόσφατα διάλεξη κατόπιν πρόσκλησης στο 10ο Διεθνές Συνέδριο Παχυσαρκίας σχετικά με τις επιπτώσεις της παχυσαρκίας στα αποτελέσματα της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Τα σημαντικότερα σημεία της διάλεξης συνοψίζονται παρακάτω.
Οι προς τα άνω παρεκκλίσεις του σωματικού βάρους αποτελούν ένα ολοένα διογκούμενο πρόβλημα του σύγχρονου τρόπου ζωής, έτσι ώστε η παχυσαρκία να παρομοιάζεται συχνά σαν μια νέα παγκόσμια επιδημία. Στις ΗΠΑ αλλά και στις περισσότερες Ευρωπαϊκές χώρες, το 60% των γυναικών είναι υπέρβαρες (Body Mass Index, ΒΜΙ ≥ 25 kg/m2), εκ των οποίων 30% είναι παχύσαρκες (ΒΜΙ ≥ 30 kg/m2) και 6% είναι νοσογόνα παχύσαρκες (ΒΜΙ ≥ 40 kg/m2).
Ανάμεσα στις αποδεδειγμένα πολλαπλές δυσμενείς επιπτώσεις της παχυσαρκίας, εξαιρετικά ενδιαφέρουσα φαίνεται να είναι η επίπτωσή της στην ανθρώπινη αναπαραγωγή. Η παχυσαρκία μπορεί άμεσα να οδηγήσει σε προβλήματα γυναικείας γονιμότητας, είτε μέσω διαταραχών ωοθυλακιορρηξίας, είτε/και μέσω πιθανών επιδράσεων σε άλλα επίπεδα, όπως στην γονιμοποιητική ικανότητα των ωαρίων ή στην υποδεκτικότητα του ενδομήτριου. Είτε όμως υπάρχει άμεση αιτιολογική συσχέτιση, είτε όχι, η αλήθεια είναι πως ολοένα και περισσότερες παχύσαρκες γυναίκες υποβάλλονται σε προγράμματα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής· με δεδομένες τις πολυεπίπεδες δυσμενείς επιδράσεις της παχυσαρκίας στον οργανισμό, εγείρονται εύλογα ερωτήματα και υπόνοιες για πιθανές επιπτώσεις της διαταραχής στην αποδοτικότητα, αποτελεσματικότητα και ασφάλεια των τεχνικών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Η σοβαρότητα του ζητήματος αντικατοπτρίζεται στην πρόσφατη οδηγία της Βρετανικής Εταιρείας Γονιμότητας να καθυστερεί η έναρξη θεραπειών υπογονιμότητας μέχρι το BMI της γυναίκας πέσει κάτω των 35 kg/m2 (ή και κάτω των 30 kg/m2 για μικρής ηλικίας γυναίκες με ικανοποιητικά αποθέματα ωαρίων, όπου μια χρονική καθυστέρηση δεν θα έχει σοβαρές συνέπειες).
Αρκετές μελέτες έχουν διερευνήσει την επίδραση της παχυσαρκίας στα αποτελέσματα της εξωσωματικής γονιμοποίησης και τα αποτελέσματά τους είναι σε μεγάλο βαθμό αντικρουόμενα. Πάντως, η παχυσαρκία μάλλον φαίνεται να έχει δυσμενή επίδραση στην αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητα της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Στις παχύσαρκες γυναίκες ίσως χρειάζονται υψηλότερες δόσεις φαρμάκων γονιμότητας (γοναδοτροπίνες) και περισσότερες ημέρες ωοθηκικής διέγερσης, τα ωάρια που λαμβάνονται κατά την ωοληψία ίσως είναι λιγότερα από τα αναμενόμενα, η ποιότητα των ωαρίων και εμβρύων καθώς και τα ποσοστά γονιμοποίησης ίσως υστερούν, η εμβρυομεταφορά ίσως είναι τεχνικά πιο δύσκολη, ενώ και η υποδεκτικότητα του ενδομητρίου ίσως είναι επηρεασμένη. Όλα ή κάποια από τα παραπάνω ίσως οδηγούν τελικά σε πτωχότερα ποσοστά κύησης και υψηλότερα ποσοστά αποβολών στις υπέρβαρες και παχύσαρκες γυναίκες που υποβάλλονται σε εξωσωματική γονιμοποίηση, όπως έδειξε και η μεγαλύτερη μελέτη επί του θέματος που δημοσιεύθηκε το 2007. Τέλος, επειδή οι αυστηρές δίαιτες απίσχνασης πρέπει να αποφεύγονται κατά την αρχή της εγκυμοσύνης και κατά την διάρκεια της εξωσωματικής, οι γυναίκες που έχουν παραπανίσια κιλά καλό θα είναι να προσπαθήσουν να χάσουν βάρος πριν ξεκινήσουν τις προσπάθειες για να μείνουν έγκυες ή πριν να μπουν σε πρόγραμμα εξωσωματικής.
(Για περισσότερες λεπτομέρειες, μπορείτε να δείτε την σχετική powerpoint παρουσίαση του Δρ. Μακράκη στο link Επιστημονικές Εκδηλώσεις - Δημοσιεύσεις)